داستان تولید خودکار بیک و رسیدن آن به ایران
نسیم آرامش: خودکار بيک را که مي شناسيد؛ تقريبا يکي از قديمي ترين خودکارهايي که ايرانيان از آن استفاده مي کرده اند. شايد اين روزها با تنوعي که در بازار نوشت افزار به وجود آمده اين خودکار کمتر مورد استفاده قرار گيرد ولي هنوز هم تقريبا همه ايرانيان با آن آشنايي کامل دارند. اما بيک چگونه بيک شد؟!
در سال 1945 بعد از جنگ جهاني دوم "مارسل بيچ" و "ادوارد بافارد" در "سليچي" در حومه شهر پاريس يک موسسه تجاري خودکار و مداد به نام PPA بر پا کردند.
از سوي ديگر بيچ در سوييس در بخش برش و شکل دهي فلزات سرمايه گذاري کرده بود و در آنجا از فلزات، انواع خودنويس ها ساخته مي شد. بيچ که در زمان جنگ جهاني دوم از کارخانه خودکار سازي «لاسزلوبيرو» ديدن کرده بود تصميم گرفت توليد خودنويس را به خودکار که راحت تر و در دسترس تر بود و هزينه کمتري نيز در بر داشت تبديل کند و آن را به توليد انبوه برساند. بنابراين در سال 1949 گروه طراحان «رکولتاج پلاستيک» در موسسه تجاري PPA طرح اوليه خودکار بيک را ارائه دادند. بيچ نيز نام خانوادگي خود را که Bich بود کوتاه کرد و از آن Bic را برگرفت و بر کارخانه خود نهاد. همچنين نام موسسه PPA را نيز به بيک تغيير داد و به اين ترتيب از سال 1950 توليد خودکار بيک آغاز شد و به دليل دوران جنگ، ابتدا اين خودکاررا خودکار اتمي ناميدند. در سال 1959 خودکار بيک توسط آقاي بيچ به آمريکا صادر شد. قيمت پايين و روان بودن اين خودکارها براي نوشتن مورد توجه عام مردم قرار گرفت.بنابراين در سال 1965 وزارت آموزش فرانسه اجازه داد تا دانش آموزان که تا آن زمان با خودنويس تکاليف شان را مي نوشتند با خودکار بيک تکاليف خود را بنويسند. به اين ترنيب خودکار بيک ميان دانش آموزان به عنوان يک وسيله نوشتاري اصلي شناخته و به سراسر جهان صادر شد. تا به امروز بيش از يک صد ميليارد خودکار بيک توليد شده است. جالب اين که در موزه هاي هنرهاي مدرن در نيويورک، قديمي ترين خودکارها که از جنس چوب مي باشد نگهداري شده و خودکار بيک نيز به عنوان يک خودکار شناخته شده در آنجا ديده مي شود. با آمـدن خودکــارها با نــام ها و نشان هاي مختلف در بازارهاي امروزي، خودکار بيک تا حدي عقب نشيني کرده است ولي باز هم جايگاه خود را در ميان مردم دارد.
ورود بيک به ايران
علي اکبر رفوگران کسي است که مي توانم گفت خودکار بيک را به ايران آورد. او مي گويد:« قبل از انقلاب شکوهمند اسلامي زماني كه هنوز قلم، سرقلم، مداد و خودنويس ابزار نوشتن بودند و كسي خودكار را نميشناخت يك روز دلالي نمونهاي را براي فروش به حجره پدرم آورد كه همان خودكار بيك بود. نمونه را به پدرم نشان داد، پدرم گفت چطور كار ميكند؟ جوهر را چطور توي آن ميريزند؟ و من هم كه ميدانستم اين نوشتافزار چيست، گفتم خودكار است و نيازي به ريختن جوهر در آن ندارد.»
در حقيقت رفوگران خودکارهاي بيک فرانسوي را از نماينده اين شرکت خريداري مي کرد و در ايران به فروش مي رساند و همين باعث شد تا پس از مدت کوتاهي کارخانه خودکار بيک در ايران داير شود.
کارخانه بيک در ايران نيز داستان جالبي دار. رفوگران در اين باره مي گويد:« در آن سال ها طي سفري که به فرانسه داشتم با آقاي بيک ملاقات کردم و به او گفتم:آقاي بيك، يك ماشين تزريق پلاستيك از آنها كه اضافه داريد به اضافه يك قالب خودكار دستهدوم به من بفروشيد و پولش را همين الان برداريد، من ميبرم تهران اگر توانستم توليد را به سطحي برسانم كه مورد رضايت شما باشد، اجازه توليد خودكار بيك در ايران را به من بدهيد، اگر نتوانستم ماشين تزريق را نگه ميدارم و قالب را به شما برميگردانم تا سر فرصت به هر كس خواستيد بفروشيد و بعدا پولش را به من بدهيد.» آقاي بيك كه چشمش به اسكناسها افتاده بود و مطمئن بودم نميتواند دل از آنها بكند، لبخندي زد و گفت اين پشتكار را به شما تبريك ميگويم
رفوگران در ادامه مي گويد:«وقتي به ايران برگشتيم، شركتي تشكيل داديم به نام شركت صنعتي «قلمخودكار»، به اين ترتيب كه پدرم 34درصد، برادر بزرگم (حاج عباس) 33درصد و من 33 درصد سهام داشتيم. با خريد يك قطعه زمين در تهراننو با سرعت ساخت كارخانه را شروع كرديم و وقتي ماشينها به تهران رسيد، همه چيز آماده بود. 3 ماه طول كشيد تا اولين محصول به دست آمد. در آن روزگار افراد تحصيلكرده فني
بسيار كم بودند. دستگاه تزريق پلاستيك كه امروزه از سادهترين دستگاههاست، براي ما آن روزها غولي بود. به هر حال به هر زحمتي بود، يك شاخه از توليدات خود را به فرانسه فرستاديم و جالب اينكه تلگراف آمد آقاي بيك گفتهاند از رفوگران بپرسيد چه كار كرده كه چنين محصول خوبي توليد كرده است و چه موادي مصرف كردهاند كه خودكار به اين باكيفيتي ساختهاند و اين تلگراف شاديبخش به منزله جواز كار ما محسوب ميشد و از اينجا به بعد را ديگر همه ميدانند كه چطور خودكار بيك همدم همه ايرانيان شد و ما ميليونها خودكار توليد كرديم»
موضوعات مرتبط:
دانستنیها